De Amerikaanse rivierkreeft veroorzaakt steeds meer overlast in Nederland. Als invasieve exoot ondermijnt hij oevers, eet waterplanten op en verstoort ecosystemen. Waterschappen en onderzoekers slaan de handen ineen om de kreeftenpopulatie onder controle te krijgen. Dat blijkt makkelijker gezegd dan gedaan.
Waar de soort ooit werd geïmporteerd als delicatesse of siervis, is hij inmiddels uitgegroeid tot een hardnekkige plaag. De Amerikaanse rivierkreeft komt tegenwoordig in vrijwel alle Nederlandse wateren voor en laat daarbij een spoor van ecologische en infrastructurele schade achter.
Schade aan oevers en biodiversiteit
De kreeften woelen zich in grote aantallen door sloten, kanalen en plassen. Daarbij eten ze gulzig van waterplanten, wat leidt tot het verdwijnen van leefgebieden voor andere waterorganismen. Tegelijkertijd ondermijnen ze met hun gegraaf de oevers. Dat zorgt niet alleen voor verzakkingen, maar ook voor troebel water en afnemende waterkwaliteit. Eenmaal uit balans, blijkt het ecosysteem lastig te herstellen.
Moeilijk te stoppen verspreiding
De populatie groeit snel. De kreeft plant zich in rap tempo voort en kan zich zelfs over korte afstanden over land verplaatsen. Daardoor bereiken ze moeiteloos nieuwe wateren. Beheerders staan voor een uitdaging: bestaande vangmethodes zijn niet toereikend om de verspreiding echt te remmen.
Nieuwe vangmethodes en experimenten
Waterschappen werken inmiddels aan verschillende strategieën. Zo wordt geëxperimenteerd met brede rietoevers en een lagere fosfaatbelasting, wat de vestiging van rivierkreeften kan bemoeilijken. Daarnaast wordt getest met de Craybar: een speciaal ontworpen val die gericht kreeften vangt zonder andere soorten te verstoren.
Van probleem naar product
Naast bestrijding wordt ook gekeken naar benutting. De Good Fish Foundation onderzoekt samen met Wageningen Environmental Research of rivierkreeften commercieel gevangen kunnen worden. Het doel: een goed functionerende keten opzetten waarin de kreeft lokaal verwerkt en verpakt kan worden.
In het zuiden van de Verenigde Staten geldt de crayfish als delicatesse. Tijdens een barbecue in Louisiana ontbreken ze zelden. Nu de soort ook in Nederland in overvloed aanwezig is, ligt er een kans om er lokaal iets lekkers mee te doen. Zeker met het barbecueseizoen voor de deur.
Wes is culinair journalist, oprichter en hoofdredacteur van onafhankelijk culinair magazine Tasty Trails. Hij heeft meer dan 15 jaar ervaring als journalist, waarbij de focus vanuit 2019 volledig op de culinaire journalistiek ligt.
Dat doet hij altijd met open vizier, nieuwsgierigheid en open om zichzelf te blijven verwonderen. Of het nu gaat om de perfecte straatsnack of een complex sterrengerecht; hij werkt vanuit de filosofie dat je via eten en drinken alles leert over de visie van een chef of bartender, de roots van een regio en de lokale cultuur.